
Klavye (İngilizce: Keyboard)
bilgisayarın en önemli giriş öğesidir. Üzerinde harfler, rakamlar,
işaretler ve bazı işlevleri bulunan tuşlar vardır. Türkçeye özel iki tür
tuş düzenlemesi vardır: F klavye ve Q klavye.
Çalışması
[değiştir]Klavyede her tuşa iki kod atanmıştır. Tuşa basınca oluştur kodu
tetiklenir. Tuş bırakıldığı zamanda bitir kodu tetiklenir. Karakter
atamaları kod sayfalarında saklıdır. Bunlar her tuş koduna belirli bir
karakter karşılığı düşürürler. KEYB komutu basit anlamda klavyeden
gönderilen her kod için uygun bir karakter atamakta kullanılan bir tabloyu
yükler.
Türleri [değiştir]
105 tuşlu bir Q klavyeQ Klavye ve F Klavye (Türkçe Daktilo Klavyesi) olmak
üzere iki şekilde sınıflandırılabilir.
Q Türkçe klavye 179
F Türkçe klavye 440
Klavye üzerinde numaralar, Kilitler (Caps Lock: Bir kez basıldığında
sürekli büyük harf yazar. İkinci kez basıldığında sürekli küçük harf
yazar, Num Lock: Klavyenin sağında bulunan Nümerik alanın aktif veya pasif
olmasını sağlar, Scroll Lock), Özel Tuşlar (Alt, Shift, Control, Alt Gr).
Sisteme komut verme, veri girme bakımından klavye sistemin en önemli giriş
cihazıdır. 101/102 tuşlu klasik ve 104 tuşlu win klavyesi standarttır.
Fişleri DIN veya USB bağlantılı olan klavye kablosunun öbür ucu klavye
kasası içinde yahut bir fiş şeklinde olabilir. Kablolu veya
kablosuz-kumandalı klavye setleri bulunmaktadır. Standart düzen QWERTY'dir.
Bölümleri [değiştir]
Klavye üzerindeki Ctrl, Windows ve Alt tuşlarıKlavyeyi 5 bölümde
inceleyebiliriz:
Harf, rakam, işaretler bölümü,
Sayı bölümü,en üstte Numlock, /, *, -, + ve Enter, onun yanında Del,
Bunların arasında imleç bölümü, onun üzerinde Insert, Home, Pageup,
Pagedown, End, Delete,
Harf bölümü üzerinde dörtlü gruplar halinde işlev tuşları bölümü, F1-den
F12'ye kadar ve onun yanında Print, Scrolllock, Pausebreak tuşları,
Yeni klavyelerde en üstte tarama butonları, eposta, media, calculator
tuşları bölümü.
Harf bölümünde solda Tab, Capslock, sol Shift, sol Ctrl ve sağda Backspace,
Enter, sağ Shift, sağ Ctrl, onun yanında windowsun iki tuşu ve solda
Boşluk tuşu bulunmaktadır. Sol üstte tek başına Esc tuşu vardır.
Yapısı [değiştir]
Klavyenin içi
Klavyenin içiKlavyenin yapısı basittir: Tuşlar, taşıyıcı gövde, içinde bir
devre, şablon, lastik veya köpükler, kablo. Şeffaf veya ağaçtan yapılma
klavyeler bulunabilir.
Tuşların yerleri standarttır. Bir tuşun ömrü en az 20 milyon tıktır.
İşletim sistemi klakvyeyi boot esnasında otomatik tanır ve açılışta
Numlock ışığı otomatik olarak yanar.
Klavye sistemle seri iletişim kurar, 11 bitlik paketlerle. Kendi
işlemcisinin RAM ve arabirimi bulunur. Anakarttaki klavye denetleyicisi
verileri IRQ1'den gönderir.
Bir tuşun basılı tutulması haline Typematic denir. Windows'ta Klavye
programı Denetim masası içindedir. Buradan imleç hızında Tekrargecikmesi
ve Tekrarhızı ayarları yapılabilir. Yani uzun-kısa ve hızlı-yavaş
ayarları. Özellikler başlığı altında klakvyenin cinsi, üreticisi, konumu,
çalışma durumu, sürücü bilgileri öğrenilebilir.
Standart klavye karakter tekrar hızı 10cps'dir. Gecikme süresi ise 0.5 sn.
BIOS ayarlarında klavye özellikleri bulunmaktadır.
Dil düzenini ayarlamak için Denetim Masası içinde Bölge ve Dil Seçenekleri
başlığı bulunmaktadır. Buradan, klavyeyi istenilen her dilde kullanmak
mümkündür. Asya dillerindeki karakterleri düzenleyen programa IME denir.
Görme, algılama, hareket güçlüğü çekenler için kolaylıklar mevcuttur:
Geçiş tuşları, tuşlara ses verir. Süzme tuşları klavyenin kısa ve tekrar
vuruşlarını önler, sesli vuruş sağlar. Yapışkan tuşlar aynı anda ikiden
fazla tuş kullanamayanlar içindir. Seri tuşlar tek anahtarlı veya üfle-çek
özellikli aygıtları destekler. Ekran Klavyesi farenin bir sebepten devre
dışı kalması halinde kullanılır. Parmak zorluğu çekenler için ergonomik
klavyeler üretilmektedir. Kablosuz klavkyeler alıcı-verici frekanslarıyla
ekran dibinde çalışmak istemeyenler için bir imkandır.
Ekran Okuyucusu, görme güçlüğü çekenler için tasarlanmıştır. Komutları,
metinleri seslendirip okuyabilir. Donanım-Erişilebilirlik'ten bu ayarlara
bakılabilir. Ayrıca Sistem araçları'nda Karakter Eşlem programı vardır,
uluslararası karakter ve simgeleri görüntüler. Çoklu dil paketi MUI
sayesinde bütün dillerin fontları yazılabilir.
Kullanımı [değiştir]Klavye hatasında önce kablo kontrol edilmeli, bozuksa
değiştirilmelidir. Tuşların biri veya birkaçı çalışmıyorsa çıkarılıp saf
suyla temizlenmelidir. Klavyeler artık çok ucuzladığı için gövdedeki
bozukluklarda komple değiştirilmektedir.
Harf bölümünde F-Klavyede A ve K üzerinde, sayı bölümünde 5 üzerinde
başlama kabartıları vardır.
Standart klavye dışında her dilin fiziksel klavyesi olduğu gibi,
Windows'ta her dilin sanal klavye programı mevcuttur.
MOUSE
kontrol eden, bilgi giriş aygıtıdır. Fare modeline göre üzerinde bir veya
daha fazla sayıda tuş ve tekerlek bulunabilir. İlk bilgisayar faresi 1964
yılında Douglas Engelbart tarafından yapıldı. Fare el hareketlerini
mekanik, LED'li optik, laserli optik yöntemle algılayabilir. Fare elde
ettiği bilgileri bilgisayara kablo, kızılötesi, radyo dalgalar veya
Bluetooth ile aktarabilir.
Programın yapısına göre bazen menü seçmek veya ekran içerisinde
çalışılacak noktaya gidebilmek klavyedeki gösterge tuşlarıyla uzun zaman
alabilir. Bu işlemin hızlandırılmasında görev alır.
Konu başlıkları [gizle]
1 Bilgisayara Bağlanma Şekline Göre Türleri
1.1 Kablolu fareler
1.2 Kablosuz fareler
2 Hareketi Algılama Şekline Göre Türleri
2.1 Toplu Fareler
2.2 LED'li Optik Fareler
2.3 Lazerli Optik Fareler
Bilgisayara Bağlanma Şekline Göre Türleri [değiştir]
Kablolu fareler [değiştir]Bilgisayarın ilk zamanında seri port ve AUTOEXEC.BAT
dosyalarına özel eklenen sürücüler ile çalışan fareler, zamanla PS/2 adlı
porta alınmış ve çoğu işletim sisteminde alt seviyelerde desteklenmeye
başlamıştır.
Günümüzde çoğu fare bilgisayara USB portundan bağlanır
Kablosuz fareler [değiştir]Kablosuz fareler üç türe ayrılır:
Kızılötesi fareler: bu fareler, bilgisayar ile iletişiminde bir kızılötesi
sistem kullanır. Sistem, bilgisayarın seri, PS/2 veya USB portuna takılır,
fare ise sistemle kızılötesi ışınlar ile iletişim kurar. Eğer fare ile
sistem arasıne bir cisim girerse, fare hareketleri hissedilmeyecektir. Bu
tür farelerden günümüzde satılmamaktadır.
Radyo dalgalı fareler: kızılötesi farelerden farklı olarak bu fareler
iletişim için kızılötesi ışın yerine radyo sinyalleri kullanırlar. Kapsama
alanları genelde onlarca metre civarındadır.
Bluetooth fareler: bu fareler, kimi bilgisayarlar ile entegre gelen
Bluetooth kablosuz teknolojisini kullanarak iletişim kurarlar. İlk iki
türe göre büyük bir avantajları vardır: standart bir protokol kullandığı
için her cihazla kullanılabilir (PC, Apple ve hatta Pocket PC)
Hareketi Algılama Şekline Göre Türleri [değiştir]
Toplu Fareler [değiştir]Toplu fareler hareketi, altlarında bulunan ve
farenin hareketi ile dönen bir top vasıtasıyla algılarlar. Bu top dışı
lastik kaplanmış, metal çekirdekli bir küredir. Topun hareketini algılayan
tekerlerin üzerinde toz toplanması sebebiyle bu tür fareler zaman zaman
bakım gerektirirler. (1990'ların başında topu üstte bulunan fareler de PC
kullanıcıları arasında yaygındı. Artık bu tür farelerin kullanım alanı
daralmış ve bu tür, egzotik olarak görülmeye başlamıştır.)
LED'li Optik Fareler [değiştir]Bu tür fareler altlarında bulunan LED'in
yaydığı ışığın yansıması ile hareketi algılarlar. En üst modelleri
1000-1600 dpi gibi yüksek hassaslığa varabilir..
Lazerli Optik Fareler Bu tür fareler altlarında bulunan lazer ışık
kaynağının yaydığı ışıklar vasıtasıyla hareketi algılarlar. İmleç
hareketlerine çok yüksek hassasiyet isteyenler için uygun bir seçenektir.
Hassasiyetleri 3000 dpi ve üzerine çıkabilir. Hareketi algılama şekline
göre fareleri üçe ayırırsak en pahalı tür lazerli optik farelerdir.
|