MOUSE (FARE)

MOUSE (FARE)

          Kişisel bilgisayarlar son yıllarda pek çok büyük yeniliğe kavuşmuştur, bunların en önde gelenlerinden biri Windows işletim sistemi gibi grafik bir arabirime sahip olan yazılımların geliştirilmesidir. Önceden bomboş bir ekrana bakarak pek çok komutu hatırlamaya ve klavyeden yazmaya mecbur olan bilgisayar kullanıcıları, artık ekranda gördükleri çeşitli ikonlara fare yardımıyla tıklayarak hızlı, konforlu bir biçimde çalışabilmektedir.

          Aslında fare adı verilen cihaz, bilgisayarlara kumanda etmekte kullanılan çok çeşitli tiplerdeki yönlendirme aygıtlarının bir temsilcisidir.Genel olarak ele alındığında bu tür cihazların tek bir temel işlevi olduğu görülür, bu da sizin bilgisayarınızla iletişim sağlamanıza yardımcı olmaktır. Farenize yakından baktığınızda, altında küçük bir yuvanın içine oturtulmuş kauçuk kaplı metal bir bilye olduğunu göreceksiniz. Bu metal bilye farenin masa üzerindeki gezinmesini algılar ve bu hareketleri elektronik devreler yardımıyla bilgisayarın anlayabileceği komutlara dönüştürür.

          Bilgisayarın işletim sistemi bu sinyaller yardımıyla o esnada imleci ekranda hangi noktaya götürdüğünüzü ve neyi seçtiğinizi anlar, gerekli işlemleri yerine getirir. Bazı yeni fare modelleri metal bir bilye yerine son derece duyarlı bir ışık kaynağı ve optik algılayıcı kullanmaktadırlar, bu yeni tasarımların bilyeli modellere göre bazı üstünlükleri olsa da, sonuçta çalışma prensibi hemen hemen aynı sayılır.

          Fare en sık kullanacağınız aygıt olduğundan, onunla ilgili birkaç şey bilmeniz gereklidir. Çoğu firma ürettikleri farelerin tasarımlarını Özgün kılarak ilgi çekmeye çalışırlar, bu yüzden piyasada hemen her kullanıcıya uygun yapıda bir fare bulmak mümkündür.

          Ancak tasarım farkları sadece şekille sınırlı kalmaz, üzerindeki tuşların sayısından tutun da, farenin "algılama" kapasitesinin yüksekliğine dek pek çok unsur söz konusudur.

FARKLI TİPLERDE FARE BAĞLANTILARI MEVCUTTUR.

          Farenin bilgisayarınıza bağlanmasını sağlayan kablonun ucundaki fişin üç farklı tipi mevcuttur. Serial tabir edilen bağlantı türü en eski tiptir, dokuz iğneli kare şeklinde nispeten büyük bir fiştir. Yeni tip bilgisayarların çoğunda artık bu tür bağlantıya yer verilmemektedir.

          İkinci tip bağlantı olan PS/2 türü fişler ise nispeten daha küçüktür ve yuvarlak bir ağızları bulunur Bu tip bağlantılar halen kullanılmaktadır ve çoğu bilgisayarla uyumludur.

          Üçüncü tip bağlantı olan USB standardı fişler ise piyasada nispeten yeni sayılırlar, ancak gittikçe yaygınlaşmaktadırlar. USB fişler küçük ve dikdörtgen şeklinde metal bir yapıdadırlar, yeni nesil bilgisayarlarda genellikle en az iki adet USB bağlantı noktası bulunur. Bu bağlantılar sadece fare değil, pek çok yan donanımın daha bilgisayarınıza bağlanabilmesine izin verecek şekilde tasarlanmıştır.

FARE DIŞINDA BAŞKA TÜRLERDE KUMANDA AYGITLARI DA MEVCUTTUR.

          Genellikle en yaygın olarak kullanılan kumanda cihazı fare olmasına rağmen, piyasadaki tek aygıt tipi bu değildir. Özellikle dizüstü sınıfı taşınabilir bilgisayarlarda ve benzerlerinde bir farenin kapladığı yer büyük sorun yaratır, genellikle fareyi kullanacak geniş ve düzgün bir zemin bulmak da imkansızdır. Bu yüzden zaman içinde fareye alternatif olarak farklı kumanda aygıtları geliştirilmiştir. Bu aygıtlardan biri "Trackball" tabir edilen cihazdır, görünüş olarak ters çevirilmiş bir fareyi andırır. Bu aygıtı bir masa üstünde gezdirmek yerine, algılayıcı bilyeyi parmağınızla yönlendirerek kontrol edersiniz. Ancak ne var ki, tıpkı normal fareler gibi, bu aygıtların da zaman içinde kir toplayıp bozulma sorunları vardır. Bir diğer kumanda aygıtı ise "Touchpaci" denen ve özellikle dizüstü aygıtlarda kullanılan cihazdır. Düz ve pürüzsüz kare şeklinde bir plastik plakaya benzeyen bu cihaz, insan parmağının dokunuşunu algılayan öze! bir yapıya sahiptir, hareketli parçası bulunmadığından kirlenmesi de söz konusu olmaz. Touchpad benzeri bir diğer aygıt ise "Trackpoint" denilen, küçük bir düğme görDntüsündedir. Bu düğme esnek bir yapıya sahiptir ve parmak ucuyla oynatılarak kumanda edilir. Ancak tüm alternatiflerine rağmen fare hâlâ en iyi kumanda aygıtı olmaya devam etmektedir.

FARENİN BAKIMI VE TEMİZLENMESİ ÖNEMLİDİR

          Genellikle bilyalı tür farelerin en zayıf noktaları altlarındaki kauçuk kaplı metal top ve makaralardır. Bu top ve makaralar de vamlı hareket eder, zaman içinde farenin gezindiği yüzeyde biriken toz ve kirleri kendi üzerlerinde toplayarak biriktirirler. Bu durum farenin hassasiyetini kaybetmesine sebep olacağından, bu parçaların düzenli olarak temizlenmesi gerekir. Yapmanız gereken farenin altındaki kapağı çevirip açarak topu çıkarmak, sonra da hem topu, hem de içerideki makaraları alkoüü bir bezle güzelce silmektir. Kullandığınız bezin tüy bırakmayan bir kumaş olmasına özen göstermeniz tavsiye olunur.

          Bugüne dek "fare" tabir ettiğimiz basit fakat önemli cihazın özelliklerini, nasıl işlediğini, türlerini ve nasıl kullanıldığını ele aldık. Şimdi bu aygıtla ilgili biraz daha detaylı bilgi vereceğiz. Standart bir PC faresinde en az iki adet tuş bulunduğunu biliyorsunuz, bu tuşlar özellikle Windows gibi grafik kullanıcı arabirimine sahip bir işletim sisteminde pek çok farklı rol oynarlar.Windows işletim sistemi kullanım kolaylığı sağlaması için kullanıcıyla çeşitli simgeler ve etkileşimli nesneler kullanarak iletişim kurar.

          Farenin İşletim sistemi içindeki belli başlı görevi ekranda beliren çeşitli tuşlara basabilmenizi sağlamaktır, bu şekilde çalışma pencerelerini açıp kapatabilir, ya da aralarında dolaşabilirsiniz, ayrıca diyalog kutularıyla da etkileşimde bulunabilirsiniz. Bu gibi işler için farenin sol tuşu kullanılır, bu tuş basılı tutulduğunda ekrandaki belirli nesneleri "kavramanıza" ve bu şekilde bir yerden başka bir yere taşıyabilmenize de imkan sağlar. Sol tuşla bir kez "tıklamak" genellikle ekrandaki belirli bir nesnenin seçilmesini sağlar, üst üste hızla iki kez tıklandığında simgenin bağlı olduğu program çalıştırılır, ya da pencere açılır.

          Sağ tuş ise özellikle seçenek menülerini açmaya yarar, mesela ekranda masaüstünde boş bir alana sağ tuşla tıklarsanız karşınıza bir menü çıkar. Bu me-nüden yeni bir dosya ya da klasör oluşturma emri verebilir ya da çalışma alanının düzenlemesini değiştirebilirsiniz. Belli bir nesnenin üzerine sağ tuşla tıkladığınızda ise, seçilen nesnenin üzerinde çeşitli işlemler gerçekleştirmenize imkan tanıyan bir menü açılacaktır.

DİĞER TUŞLAR

          Günümüzde piyasaya sürülen farelerin bazıları ikiden fazla tuşa sahip olarak tasarlanmaktadır. Normalde Windows işletim sisteminin hemen her aygıtı tanımasına ve kullanmasına izin veren bir sürücü "kitaplığı" mevcuttur. Ne var ki bu işletim sisteminin piyasada bulunan tüm donanımları kusursuz bir biçimde tanıması ve çalıştırabilmesi imkansızdır. Bu yüzden satın aldığınız farenin bazi özelliklerinden yararlanmak için kendi sürücülerini kurmanız gerekebilir. Bunun için fare ile birlikte verilen disketteki yazılımı normal bir biçimde çalıştırmanız ve verifen direktiflere uymanız yeterlidir, bu genellikle son derece basit bir işlemdir. Sağ ve soldaki dışında kalan tuşlar genellikle özel programlarda belirli işlevlere sahiptirler, mesela kullanılan yazılıma has bazı menüleri açmak ya da hareketleri gerçekleştirmek gibi. Bu gibi fareler genellikle kendi özel sürücü yazılımlarıyla beraber satılırlar, bu yazılımları kurduğunuzda farenin bazı özelliklerinden faydalanma imkanı bulursunuz. Mesela üçüncü ve dördüncü tuşlara farklı işlevler atayabilmek ya da bazı farelerin üzerinde bulunabilen kaydırma tekerlerini ayarlamak gibi seçeneklere ulaşabilmek için aygıtın kendi sürücülerine ihtiyacınız olacaktır.